Jasność względna (lightness)
Lightness odpowiada na pytanie, jak jasna wydaje się barwa w porównaniu z bielą widzianą w tych samych warunkach. Jest względna, więc nie zmienia się, gdy rozjaśniamy całą scenę. To ta jasność, którą oko ocenia najlepiej.
L* w CIELAB i CIELUV
Najczęściej używaną miarą lightness jest L* z CIELAB i CIELUV. Zależy tylko od luminancji względnej Y (zob. luminancja):
Pierwiastek trzeciego stopnia przybliża nieliniową odpowiedź oka: przy ciemnych tonach mała zmiana luminancji jest wyraźnie widoczna, przy jasnych potrzeba dużo większej. L* = 0 to czerń, L* = 100 biel, a równe kroki L* wyglądają w przybliżeniu na równe.
Szarość średnia
Szarość, która wydaje się w połowie drogi między czernią a bielą, ma L* = 50. Jej luminancja to nie 50%, tylko:
Stąd fotograficzna "szara karta 18%": odbija mniej niż jedną piątą światła, a wygląda na szarość średnią. Wartość 128 w sRGB to L* = 53,6, czyli nieco jaśniej niż połowa.
Munsell value
System barw Munsella (1905) też ma skalę lightness, nazywaną value, od 0 (czerń) do 10 (biel). Była wyznaczona doświadczalnie, przez porównywanie próbek przez obserwatorów. W dobrym przybliżeniu:
To, że dwie niezależne metody dają niemal tę samą skalę, potwierdza, że L* dobrze modeluje percepcję.
L w HSL to nie lightness
Model HSL nazywa trzecią składową lightness, ale liczy ją jako średnią największej i najmniejszej składowej RGB. Każda czysta barwa ma wtedy L = 50%:
| Barwa | L (HSL) | L* (CIELAB) |
|---|---|---|
| błękit (0, 0, 255) | 50% | 32,3 |
| czerwień (255, 0, 0) | 50% | 53,2 |
| magenta (255, 0, 255) | 50% | 60,3 |
| zieleń (0, 255, 0) | 50% | 87,7 |
| cyjan (0, 255, 255) | 50% | 91,1 |
| żółć (255, 255, 0) | 50% | 97,1 |
Według HSL wszystkie te barwy są równie jasne. Według oka różnica między błękitem a żółcią to prawie dwie trzecie całej skali. Dla naszego koloru #c85028 L w HSL to 47,1%, a L* to 49,7, czyli tu akurat wyniki są bliskie, ale to przypadek.
Palety o równej jasności dla oka, np. do wykresów albo map, buduje się w LCh albo w Oklab, zmieniając odcień przy stałym L*. W HSL przy stałym L wyjdą barwy o bardzo różnej jasności.